Bu zamin ikki yarim ming yildan ortiq vaqt davomida uzluksiz obod boʻlgan, talashilgan va qayta qurilgan. Yevrosiyodagi deyarli har bir yirik saltanat shu yerdan oʻtgan — va koʻpchiligi ortidan iz qoldirgan.
Tungi Registon
Devor ustidan Xiva
Buxoro arki
Somoniylar maqbarasi
Tunda Goʻri Amir
Afrosiyob devoriy suratlari
Tuproqqalʼa
Fayoztepa quyosh botishida
Ulugʻbek rasadxonasi
Rangli Samarqand, 1911-yil atrofi
Temurning taxtga chiqishi, temuriylar miniatyurasi
Koʻp nomli yurt
Oʻzbekiston — Markaziy Osiyoning qoq markazida joylashgan, dengizga chiqish yoʻli boʻlmagan davlat. Uning beshala qoʻshnisi ham dengizga chiqa olmaydi — dunyoda bunday ikki karra “yopiq” mamlakat bor-yoʻgʻi ikkita. Poytaxti va eng yirik shahri — Toshkent. Aholining aksariyatini turkiy xalq — oʻzbeklar tashkil etadi; asosiy til — oʻzbek tili, rus tili ham keng qoʻllaniladi, aholining koʻpchiligi sunniy islomga eʼtiqod qiladi. Qadimda bu zamin Soʻgʻd, Baqtriya, Xorazm va Movarounnahr kabi nomlar bilan tanilgan.
Soʻgʻdlar va Buyuk Ipak yoʻli
Bu yerda qayd etilgan ilk aholi miloddan avvalgi I ming yillikda oʻtroqlashib, sugʻorish tizimlari va shaharlar barpo etgan eroniy tilli koʻchmanchilar edi. Shu ming yillikning oʻrtalariga kelib hududda baqtriyaliklar, soʻgʻdlar va xorazmliklar ustunlik qildi. Soʻgʻd savdogarlari Buyuk Ipak yoʻlidagi eng boy tijoratchilarga aylanib, Samarqand, Buxoro va Xivani madaniyat va savdoning badavlat markazlariga aylantirdi. Iskandar Zulqarnayn bu yerlarni qisqa muddat bosib oldi, keyinroq ular yunon, fors, Kushon va turkiy saltanatlar tarkibidan oʻtdi. Asrlar davomida bu yurt zardushtiylik, buddizm, moniylik va boshqa dinlar uchrashgan, sanʼat, ilm-fan va almashinuvning oltin davrini boshidan kechirgan maskan boʻldi.
Islom, istilolar va Temuriylar Uygʻonishi
VIII asrda arab qoʻshinlari islomni olib keldi. Somoniylar davrida mintaqa islom oltin davrining markazlaridan biriga aylandi va bu yerdan al-Buxoriy, al-Xorazmiy, Beruniy va Ibn Sino kabi allomalar yetishib chiqdi. XIII asrdagi moʻgʻul bosqini ulkan vayronagarchilikka sabab boʻldi. Soʻngra Amir Temur poytaxti Samarqand boʻlgan qudratli saltanat barpo etib, Temuriylar Uygʻonishini boshlab berdi. XVI asrda hokimiyat oʻzbek qabilalari qoʻliga oʻtdi va vaqt oʻtib bu zamin uch davlat — Xiva xonligi, Qoʻqon xonligi va Buxoro amirligi oʻrtasida boʻlinib ketdi.
Imperiya, sovet respublikasi, mustaqillik
XIX asr davomida Rossiya imperiyasi mintaqani bosqichma-bosqich bosib olib, Toshkentni Turkiston oʻlkasining markaziga aylantirdi. 1924-yilda sovet hokimiyati Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasini tuzdi — uning chegaralari bugungi mamlakatga ancha yaqin edi. Sovet Ittifoqi parchalangach, Oʻzbekiston 1991-yil 31-avgustda mustaqilligini eʼlon qildi; bu voqea har yili 1-sentyabrda nishonlanadi.
