Buxoro chekkasidagi qishloqda tugʻilgan. Oʻn sakkiz yoshga toʻlmasidan Arastuning butun «Metafizika»sini oʻqib chiqqan va keyinchalik Yevropa olti asr foydalangan tibbiy qomusni yozgan.
Afshonalik yosh daho
Abu Ali ibn Sino 980-yilda Buxoro yaqinidagi Afshona qishlogʻida tugʻilgan. Oʻn yoshida Qurʼonni yod bilgan, oʻn olti yoshida esa bemorlarni davolay boshlagan. Oʻn yetti yoshida u somoniy amir Nuh ibn Mansurni davolagan va buning evaziga Buxorodagi saroy kutubxonasidan erkin foydalanish huquqini olgan. Keyinchalik u bu kutubxonada koʻpchilik nomini ham eshitmagan kitoblar borligini yozgan.
«Tib qonunlari»
Taxminan 1025-yilda yakunlangan «Tib qonunlari» yunon, hind va islom tibbiyotini besh kitobga jamlagan va unga muallifning oʻz kuzatuvlarini qoʻshgan: baʼzi kasalliklar suv va tuproq orqali tarqalishi, sil yuqumli ekani, yangi dori ishonchli deb topilishidan oldin qanday sinovdan oʻtkazilishi kerakligi. XII asrda lotin tiliga tarjima qilingan bu asar Yevropa universitetlarida XVII asrgacha oʻqitilgan.
Tinim bilmagan hayot
Uning hayoti sokin kechmagan. Somoniylar qulagandan keyin u tabib va vazir sifatida saroydan saroyga — Urganch, Ray, Hamadon, Isfahonga koʻchib yurgan; bir safar attorning uyida yashiringan, bir safar qalʼada qamoqda oʻtirgan, ammo hech qachon yozishdan toʻxtamagan. U 1037-yilda Hamadonda vafot etgan va maqbarasi oʻsha yerda. Tugʻilgan qishlogʻi Afshonada unga bagʻishlangan muzey bor.
Asosiy yutuqlar
- «Tib qonunlari»ni yozgan — bu asar 1600-yillargacha Yevropada asosiy tibbiy darslik boʻlgan
- «Kitob ash-shifo» — yaxlit falsafiy va ilmiy tizimni yaratgan
- Yuqumlilik, klinik sinov va koʻz anatomiyasini asrlar avval tasvirlab bergan